Deze dissertatie is tot stand gekomen tijdens mijn werk als medewerker in de afdeling procesontwikkeling oppervlakkentechnologie (VOT) bij Mercedes-Benz AG in Sindelfingen. Ik wil graag bedanken bij Dipl.-Ing. R. Kraus, hoofd van de VOT-afdeling, voor zijn steun en aanmoediging. Mijn dank gaat ook uit naar mijn leidinggevenden en collega’s die met geduld en kritische discussies hebben bijgedragen aan het succes van dit project. Een speciale dank gaat naar Dipl.-Ing. K. Rapp.
Ik wil graag Prof. Dr.-Ing. H.1. Warnecke, president van de Fraunhofer-Gesellschaft en voorzitter van de Vereniging van Ingenieurs (Völ), bedanken voor zijn waardevolle steun bij de uitvoering van dit onderzoek en de acceptatie als dissertatie. Prof. Dr. rer. nat. L. Dulog, directeur van het II. Instituut voor Technische Chemie van de Universiteit Stuttgart en hoofd van het Forschungsinstituts fur Pigmente und Lacke (FPL) in Stuttgart, wil ik bedanken voor zijn vriendelijke bereidheid om het manuscript te beoordelen en als mede-auteur toe te staan.
Verder dank ik Prof. Dr.-rer.nat. H. Robwag, rector van de Fachhochschule Aalen, voor zijn grote interesse in dit werk en de intensieve discussies die hebben bijgedragen aan het succes van deze dissertatie. De medewerkers van AKZO Coatings GmbH, Stuttgart; PPG Industries GmbH, Großingersheim en Eisenmann KG, Holzgerlingen, wil ik bedanken voor hun uitstekende samenwerking tijdens verschillende experimenten.
Mijn dank gaat ook uit naar de studenten, met name Dipl.-Ing. A. SiiB en E. Fischer, zonder wie ik dit werk niet had kunnen afronden. Tenslotte wil ik mijn vrouw bedanken voor haar geduld en begrip tijdens het hele proces.
